||

Fińskie podejście do edukacji outdoorowej, EPALE

PrzezFERI

Nasi partnerzy projektu „Edukacja w drodze” opublikowali właśnie artykuł na platformie EPALE. Jest to rozmowa między Baba Husky z Finlandii a MATA z Macedonii.

Oto tłumaczenie na język polski:

Fińskie podejście do edukacji outdoorowej

Wywiad przeprowadzony przez Katerinę Zlatanovską Popovą (MATA Skopje, Macedonia Północna) z Pauliną Ścibich-Harną (Baba Husky, Finlandia) na temat koncepcji uczenia się w naturze.

W ramach projektu Erasmus+ „Edukacja w drodze – mikropoświadczenia w edukacji dorosłych” partnerzy nie tylko opracowują materiały edukacyjne, ale również uczą się od siebie nawzajem poprzez wymianę doświadczeń i różnych podejść do edukacji dorosłych w krajach, w których żyją i pracują.

Poniższa rozmowa między partnerami projektu pokazuje, w jaki sposób fińskie podejście do edukacji outdoorowej i edukacji opartej na doświadczeniu inspiruje rozwój modelu „edukacji w drodze”.

Jak opisałabyś edukację outdoorową w Finlandii?

Katerina (MATA Skopje): Paulino, w naszym projekcie często mówimy o „uczeniu się w podróży”. W Finlandii takie podejście wydaje się bardzo naturalne. Jak właściwie wygląda edukacja outdoorowa w fińskim kontekście?

Paulina (Baba Husky): W Finlandii edukacja outdoorowa nie jest postrzegana jako coś dodatkowego. Jest po prostu częścią codziennego życia. Uczymy się poprzez kontakt z naturą, poprzez doświadczenie i poprzez ruch.

Kluczowym elementem jest koncepcja prawa powszechnego dostępu do przyrody — każdy ma dostęp do natury. Możemy swobodnie przebywać w lasach, nad jeziorami i na otwartych przestrzeniach, o ile szanujemy środowisko. Dzięki temu natura staje się naturalnym środowiskiem uczenia się dla wszystkich.

Czy to bardziej styl życia czy system?

Katerina: Czy to bardziej styl życia, czy podejście systemowe?

Paulina: To jedno i drugie — zarówno styl życia, jak i system. Z jednej strony mamy organizacje takie jak Baba Husky i Suomen Latu, które promują aktywność outdoorową wśród osób w każdym wieku. Z drugiej strony instytucje edukacyjne, takie jak Humak University of Applied Sciences, kształcą specjalistów w zakresie edukacji outdoorowej i edukacji opartej na doświadczeniu.

Mamy także organizacje takie jak SYKLI oraz sieci takie jak LYKE, które łączą edukację ekologiczną z praktyką w rzeczywistym świecie. Wszystkie te elementy razem tworzą spójny ekosystem.

Jak to wygląda w praktyce?

Katerina: A co to oznacza w praktyce? Co naprawdę znaczy „uczyć się w naturze”?

Paulina: Oznacza to, że nauka zaczyna się od doświadczenia. Zamiast zaczynać od teorii, zaczynamy od działania: chodzenia, obserwowania, wchodzenia w interakcje, współpracy. Refleksja przychodzi później. To na podstawie realnego doświadczenia definiujemy, czego się nauczyliśmy.

Takie podejście jest szczególnie ważne w pracy z dorosłymi i seniorami, ponieważ opiera się na ich dotychczasowej wiedzy i doświadczeniu życiowym, zamiast je zastępować.

Jak to działa w pracy z dorosłymi i seniorami?

Katerina: W naszym projekcie dużo pracujemy z uczestnikami-seniorami. Czy edukacja outdoorowa naprawdę sprawdza się w tej grupie?

Paulina: Tak – i sprawdza się szczególnie dobrze właśnie w tej grupie docelowej. Wielu seniorów nie wyobraża sobie powrotu do tradycyjnej, klasowej edukacji. Ale kiedy zapraszamy ich do uczenia się przez doświadczenie, w naturze, poprzez wspólne działania, uczenie się staje się czymś naturalnym.

Warto podkreślić, że edukacja outdoorowa:

  • redukuje stres,
  • tworzy poczucie bezpieczeństwa,
  • wzmacnia relacje,
  • wspiera refleksję i dobrostan.

Dzięki temu uczenie się staje się bardziej dostępne i bardziej znaczące.

Jak fińskie podejście wpływa na nasz projekt?

Katerina: W krajach takich jak Macedonia Północna czy Polska edukacja jest wciąż dość formalna. Jak widzisz wpływ fińskich doświadczeń na nasz projekt?

Paulina: Myślę, że pomaga nam ono na nowo przemyśleć, czym naprawdę jest edukacja. Odchodzimy od postrzegania edukacji jako formatu przekazywania wiedzy, a zaczynamy widzieć ją jako:

  • proces,
  • doświadczenie,
  • relację z ludźmi i miejscem.

To właśnie jest sednem naszego projektu. Staje się on czymś rzeczywistym – nie tylko koncepcją, ale doświadczeniem przeżywanym w praktyce.

Czego uczymy się od siebie nawzajem dzięki partnerstwu Erasmus+?

Katerina: Dla mnie jednym z najcenniejszych aspektów udziału w projektach Erasmus+ jest uczenie się od siebie nawzajem. Jak Ty to widzisz?

Paulina: Zgadzam się całkowicie. Dzielimy się nie tylko metodami, ale także perspektywami — tym, jak edukacja działa w różnych krajach, czego potrzebują uczestnicy i jakie wyzwania istnieją w każdym kontekście. To właśnie jest siła współpracy międzynarodowej — łączymy nasze doświadczenia i wspólnie tworzymy coś nowego.

Czy fiński model można przenieść do innych krajów?

Katerina: Czy uważasz, że fiński model może zostać powielony w innych krajach?

Paulina: Być może nie w identycznej formie, ponieważ jest on głęboko zakorzeniony w naszej kulturze i w dostępie do natury. Jednak jego kluczowe elementy zdecydowanie można adaptować:

  • uczenie się przez doświadczenie,
  • małe, znaczące kroki w nauce,
  • budowanie relacji i nowych przyjaźni,
  • wykorzystywanie otaczającego środowiska jako przestrzeni uczenia się.

To są uniwersalne zasady.

Końcowe refleksje

Katerina: Ostatecznie być może nie chodzi o kopiowanie fińskiego modelu, ale o czerpanie z niego inspiracji i dostosowywanie go do naszej własnej rzeczywistości.

Paulina: Dokładnie. Nie potrzebujemy takich samych warunków, by tworzyć wartościowe doświadczenia edukacyjne. Wystarczy zacząć od tego, co już mamy wokół siebie – natury, ludzi i codziennego życia.

Katerina: I być może właśnie na tym polega prawdziwa wartość tego partnerstwa – na uczeniu się patrzenia na edukację dorosłych z innej perspektywy.

Paulina: Tak, jako na coś, co dzieje się naturalnie, poprzez doświadczenia i sytuacje z życia codziennego, a nie wyłącznie w ramach formalnych struktur.

Katerina: A w ten sposób, krok po kroku, wspólnie tworzymy nowe sposoby uczenia się.

Jak każda podróż, także to doświadczenie Erasmus+ uczy nas, że każde miejsce przynosi nową lekcję – i właśnie to jest istotą tego projektu. Poprzez wspólne doświadczenia, poznawanie nowych kultur, tradycji i stylów życia oraz uczenie się od siebie nawzajem edukacja w naturalny sposób wychodzi poza formalne ramy i staje się żywym, autentycznym procesem związanym z ludźmi, miejscami i codziennością.

W języku macedońskim artykuł opubikowany został na platformie EPALE:

https://epale.ec.europa.eu/mk/blog/finskiot-pristap-kon-ucheneto-vo-priroda

Podobne wpisy